hond op barkruk

Rutte’s borrelpraat

Als ik één ding mis in deze coronacrisis is het wel de Amsterdamse bruine kroeg. Cafés als Krom, De Druif, Oosterling, De Zwart, Oosterling, Chris… ik zou er nog veel meer kunnen noemen. Groot was dan ook mijn teleurstelling toen Mark Rutte het café nadrukkelijk niet noemde als een van de plekken die op 1 juni 2020 weer open mogen. Wel de terrassen, de coffeeshops en de restaurants, onder strenge voorwaarden, maar niet het café. Of mag dat nu toch wel open?

Persoonlijk ervaar ik de communicatie vanuit de overheid over deze ongekende crisis vanwege de Covid-19-pandemie (corona) als zeer adequaat. Toegegeven, ik ben geen belanghebbend ondernemer. Wel ben ik ‘van geboorte’ een kritisch journalist en afgestudeerd taalbeheerser bovendien, met wat bescheiden studieachtergrond in de psychologie en de communicatiewetenschap. Niet helemaal blanco dus. Bovendien heb ik enige politieke ervaring.

Maar zo accuraat als onze premier doorgaans over de aanpak van de coronacrisis communiceert – op een niveau, waarvan ik inschat dat 85 procent van de Nederlanders dat kan begrijpen – evenzo zo vaag heb ik afgelopen dagen de berichten over de horeca ervaren. 

Blijkbaar was ik niet de enige. Kranten – die ik natuurlijk niet allemaal heb uitgespeld – zwegen in de regel over het café, met uitzondering van NRC Handelsblad. Dat schreef op 7 mei over de besloten verruiming per 1 juni, onder het tussenkopje Horeca/musea: ‘Terrassen zijn toegestaan. Restaurants, cafés, bioscopen en culturele instellingen mogen maximaal 30 personen ontvangen…’

Dit alles in een kadertje op de voorpagina, onder de kop: Stappenplan, Kappers eerst. Het blokje, waarin specifieke verruimingen worden benoemd, is onderdeel van een openingsartikel onder de alleszeggende kop: Er mag meer, maar alleen als het kan. In het artikel zelf overigens geen woord over het café, wel over terrassen. 

NRC opent met Rutte’s quote: “Als het kan.” En vervolgt: ‘Premier Rutte (VVD) herhaalde die drie woorden woensdagavond steeds weer tijdens een persconferentie over de aangekondigde versoepeling van de coronarestricties.’

Een kernachtige openingszin, tevens samenvatting. Precies zo herinner ik mij, als tv-kijkend burger, persconferentie van premier Mark Rutte en VWS-minister Hugo de Jonge (CDA): Er is besloten tot een versoepeling van de maatregelen. De versoepeling betekent het opheffen van een aantal verboden zoals het uitoefenen van bepaalde contactberoepen (kapper, masseur etc.). De versoepeling gaat in op 11 mei, per 1 juni en soms wat later, onder min of meer strikte ‘afspraken’ en voorwaarden. Denk aan ‘anderhalve meter’ en het dragen van mondkapjes/-doekjes in het openbaar vervoer.

De allerbelangrijkste voorwaarde is en blijft dat verruimingen kunnen worden teruggedraaid als de situatie dat verlangt, bijvoorbeeld bij een sterke toename van het aantal coronabesmettingen. Terugdraaien kan ook als een versoepeling niet goed uitpakt en tot ongewenste situaties leidt. Het is dus ‘ja, mits’ (of ‘nee, tenzij’, afhankelijk van wat volgt).

Restaurant of café

Terug naar de kroeg. Vanwege zijn gezondheidsprioriteit verbaasde het mij niet dat Rutte de coffeeshop noemde en het restaurant, zonder te denken dat dit iets met zijn persoonlijke smaak te maken zou kunnen hebben (de hedendaagse lezer verlangt nu allicht een smiley).

De coffeeshop is een plek waar cannabis-gebruikers, sinds invoering van het rookverbod, vooral wiet kopen die ze elders oproken. In de shop zelf mag alleen nog pure cannabis worden verdampt.

In een restaurant stap je naar binnen, hang je je jas in de garderobe en neem je plaats, met je partner of andere tafelgenoten. Dat laatste wordt lastiger vanwege de 1,5 meter-regel maar hoeft niet per se tot besmettingsgevaarlijke situaties te leiden. Het is eten en na een paar uur weer ophoepelen.

Nee, dan de kroeg. Daar zit je doorgaans niet de hele avond in je eentje op dezelfde barkruk, de solitaire innemer daargelaten. Je praat met deze en met die, loopt naar de jukebox of de wc en komt onderweg ook vast weer iemand tegen. Bij Tante Bep en Ome Ko wordt weleens een dansje gewaagd en valt menigeen menig ander, al dan niet bezopen, om de hals. 

Toch hoorde ook EenVandaag Mark Rutte blijkbaar iets anders zeggen over het café. In zijn wekelijkse opiniepeiling – nu naar hoe kijkers de door Rutte aangekondigde versoepeling ervaren – suggereerde het actualiteitenprogramma ook al dat de cafés per 1 juni open mogen.

Heeft de premier dit nu wel of niet gezegd? Beide voornoemde media lijken zich te baseren op de factsheet Basisregels voor iedereen van de Rijksoverheid. Die is nogal samenvattend en daarmee vrij vaag. Ze meldt slechts, onder Stap 2, 1 juni: Restaurants/cafés (max. 30 personen). Zonder verdere uitleg.

Vertwijfeld vroeg ik op Twitter aan NRC, EenVandaag en het ministerie van VWS of de kroeg nu wel of niet op 1 juni open mag. Ik kreeg zowaar antwoord van @MinVWS: ‘Als het virus onder controle blijft, mogen o.a. cafés per 1 juni open, onder bepaalde voorwaarden. Hier lees je meer: https://rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/05/06/vermijd-drukte-houd-15-meter-afstand…. ^AH’ Mijn dank was groot, mét groot compliment uiteraard aan AH van het ministerie.

De genoemde link leidt naar onder meer het volgende, over de horeca, onder de tussenkop Verwachting per 1 juni:

Als het virus onder controle blijft, is het de bedoeling dat het volgende wordt toegestaan:

  • Voortgezet onderwijs (de manier waarop wordt nog verder uitgewerkt);
  • Terrassen met zitplaatsen waarbij 1,5 meter afstand tot elkaar wordt gehouden;
  • Bioscopen, restaurants en cafés, en culturele instellingen (zoals concertzalen en theaters), mogen open, onder voorwaarden:
    • een maximum van 30 personen (incl. personeel) en 1,5 meter afstand;
    • bezoekers moeten reserveren;
    • in een gesprek vooraf tussen ondernemer en klant wordt ingeschat of een bezoek risico’s oplevert.

Hier staat dus inderdaad dat het café op 1 juni open mag, samen met restaurants, bioscopen en culturele instellingen. Dat was wel even zoeken (voor wie NRC en EenVandaag niet direct op hun blauwe ogen geloofde). De vraag blijft, waarom noemde de minister-president het café dan niet in zijn persconferentie?

‘Meneer Asscher, dan doen we het niet’

Met extra interesse beluisterde ik dan ook Ruttes beantwoording van de vragen van PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher in de Tweede Kamer, daags na de persconferentie. NOS Journaal zond het caféstukje uit. Rutte: “Even heel duidelijk. Wij kiezen er niet voor om 1 juni cafés en restaurants open te doen. Wij zeggen dat als de komende weken de cijfers zich goed blijven ontwikkelen, wij hopen en verwachten dat dat op 1 juni kan, maar alleen op basis van de virologen en de epidemiologen. Dat doen ze in de week vóór 1 juni, of gegeven de ontwikkelingen van die cijfers… en dan kijken ze dus naar de verspreiding, naar het aantal besmettingen, ze kijken naar de situatie in de ziekenhuizen, of dat verantwoord kan. En als het niet verantwoord kan, meneer Asscher, dan doen we het niet.”

Dit laat zich lezen als ‘er is nog lang niet besloten om cafés op 1 juni open te laten gaan’. En in tegenspraak met andere berichten – ook van de overheid en Rutte zelf – lijkt dat vervolgens ook voor restaurants te gelden. Verwarrend, vind ik.

Maar er is goede hoop dat de gehele horeca wel op 1 juni open mag… subtiel verschil, gezeur in de marge? Niet vanuit bestuurlijk perspectief, niet voor wie – met alle virusvrees – zo nade regels – en dus niet alleen de adviezen – nauwgezet opvolgt, niet voor de ondernemer die maatregelen moet nemen om weer – beperkt – open te kunnen én niet voor wie staat te trappelen om weer gezellig een borrel te drinken in zijn bruine kroeg… maar niet tot iedere prijs.

Tot nu toe kreeg VVD-premier Mark Rutte van mij een 9 voor zijn heldere communicatie, vandaag hou ik het bij een magere 6. Het verschil tussen ‘ja, mits’ en ‘nee, tenzij’ is mij al te subtiel.

Nabrander:
NRC meldt op vrijdag 8 mei dat de horecasector tot op het laatste met succes heeft gelobbyd om ook het terrasloze café open te krijgen. Wellicht was Rutte daar op 6 mei nog niet van op de hoogte.

Wees duidelijk!

Over effectieve communicatie valt van alles te zeggen. De angst voor het virus moet er hoe dan ook in blijven. Het kabinet wil ons scherp houden. Het wil te grote verwachtingen temperen en beseft nog lang geen sluitende oplossing te hebben voor alle situaties.

Is het dan slim of juist link om vaag te zijn, slagen om de arm te houden? Wat voor de een werkt, werkt niet voor de ander. Ook de pandemie zelf is nog in flink wat raadselen gehuld. In die context is het begrijpelijk dat Rutte formuleert zoals hij formuleert. Maar dat kan ook tot ongeduld, ergernis en onbegrip leiden. Of zoals een kroegeigenaar mij toefluisterde: “Ik weet het ook niet meer en ga gewoon de grenzen opzoeken van wat mag.”

Mijn tip is toch: Wees duidelijk. En wat de kroeg betreft… prima, laat ook het café per 1 juni open, onder de bekende voorwaarden en tenzij ontwikkelingen tot een ander besluit nopen – met dan waarschijnlijk meer versoepelingen die dan niet doorgaan. Aan gemeenten om slim en verstandig met de versoepeling om te gaan: geef kleine horecagelegenheden waar mogelijk iets meer buitenruimte (terras) door bijvoorbeeld tijdelijk parkeerplekken op te heffen. Vermijd drukte! Volle horecapleinen, zoals Heineken die graag ziet, zullen publiek van buiten de stad aantrekken. De gemiddelde kleine café-eigenaar heeft niets aan die pleinen. Integendeel, de drukte zal de versoepeling alleen maar frustreren.

Geef het door
error

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.