Regel vakantieverhuur voor het te laat is

HILVERSUM – Airbnb is in de hoofdstad al jaren een plaag. Verstoring van de woningmarkt, overlast, Amsterdammers die zich in hun eigen buurt niet meer thuisvoelen. Het zijn de voorspelbare effecten van massale vakantieverhuur van woningen. Deze sprinkhanenplaag bedreigt nu de omliggende gemeenten, en dus ook Hilversum. Tijd voor beleid! En dat zou er zo uit kunnen zien:

Voorwaarden voor vakantieverhuur Hilversum

  • Maximaal 6 weken voor vakantieverhuur van de eigen woning.
  • Vakantieverhuur kan alleen als de verhuurder als hoofdbewoner staat ingeschreven.
  • Sociale huurwoningen kunnen niet als vakantiewoning worden verhuurd.
  • Voor andere woningen geldt: toestemming VVE (indien van toepassing) of huiseigenaar is vereist.
  • Vakantieverhuurders zijn altijd toeristenbelasting verschuldigd.
  • De verhuurder is verplicht directe buren te informeren; ook een huisreglement en klachtenprotocol zijn verplicht.
  • Voor iedere vorm van vakantieverhuur geldt meldingsplicht; de gemeente richt hiertoe een website of digitaal loket in.

Dat Hilversum nu aan de beurt is om door toeristen te worden overvallen, is logisch. Onze groene mediastad heeft het nodige te bieden én vanaf het centraal station sta je binnen een half uur in het centrum van Amsterdam. Terwijl de prijzen van hotelovernachtingen de pan uitrijzen blijft Amsterdam immens populair, en dat merken de regiogemeenten nu ook. Waarom niet een weekje of een lang weekend Hilversum met het Anne Frankhuis, de Wallen en het Rijksmuseum nog steeds binnen handbereik. Wel zo rustig en vaak een stuk goedkoper.

Toerisme biedt kansen maar kent ook risico’s

Er is op zich weinig mis met toerisme. Integendeel, toeristen kunnen de lokale economie een stimulans geven: betere horeca, hotels en pensions, een aantrekkelijker winkelaanbod, werkgelegenheid. Een gemeente die toerisme omarmt, zal extra willen investeren in een prettige, schone en goed onderhouden binnenstad. Ook internationaal opererende bedrijven stellen goede hotelaccommodaties en horeca op prijs. Als toeristenstad kan Hilversum belangrijk worden voor internationale conferenties, waarbij wederom de nabijheid van Amsterdam en de directe intercity-verbinding met Schiphol duidelijke pluspunten zijn. Dat alles kan de economie, werkgelegenheid en sfeer in Hilversum ten goede komen.

Maar zoals met alles geldt ook hier: pas op voor excessen. Leer van Amsterdam, demp de put niet nadat het kalf is verdronken. Hilversum maakt alleen kans als succesvolle bestemming voor toeristen en professionele internationals, mét voordeel voor de eigen inwoners, als er tijdig beleid wordt ontwikkeld. Hilversum heeft nog geen Airbnb-beleid. Wel zijn er, volgens De Gooi- en Eemlander die zich op onderzoek in opdracht van de provincie beroept, al zo’n 128 Hilversumse slaapplekken alleen al op Airbnb. Er zijn meer bemiddelingssites voor toeristenappartementen en bed & breakfast.

Vakantieverhuur mag woningmarkt niet verstoren

Ook in Hilversum is sprake van een overspannen woningmarkt. Het aantal sociale huurwoningen neemt alleen maar af. Voor starters en Hilversummers met een bescheiden inkomen wordt het steeds moeilijker om een betaalbare woning te vinden. Hetzelfde geldt voor de middeninkomens. Bescherming van de woonvoorraad is wel het minste wat we moeten doen. Daar hoort dus bij dat woningen niet worden omgebouwd tot illegaal pension/hotel of op een andere manier aan toeristen worden verhuurd. Een woning is een woning en daarmee uit! Vakantieverhuur mag nooit ten koste gaan van de woningvoorraad, zeker niet ten koste van de gereguleerde woningvoorraad en woningen voor middeninkomens.

Vakantieverhuur kan lucratiever zijn dan gewone verhuur. Sommige pandeigenaren geven daarom de voorkeur aan Airbnb boven gewone verhuur. In Amsterdam is dat een van de redenen waarom middeninkomens steeds moeilijker aan een huurwoning komen. Ook komt het nogal eens voor dat huiseigenaren na verhuizing hun oude woning niet verkopen maar als extra inkomstenbron en speculatieobject aanhouden. Woonhuizen worden ook nogal eens onrechtmatig gesplitst (in meerdere wooneenheden opgedeeld) om optimale huurwinst te realiseren, al dan uit vakantieverhuur.

We zouden voor een totaalverbod kunnen kiezen maar daarmee gooi je mijns inziens het kind met het badwater weg. Airbnb heeft ook aardige kanten. Vakantieverhuur kan een oplossing zijn voor bijvoorbeeld kleine zelfstandigen met een eigen huis om een financieel moeilijke periode te overbruggen. Voor sommigen is Airbnb-verhuur de enige manier om überhaupt op vakantie te kunnen. Vakantieverhuur kan ook gewoon leuk zijn; je ontmoet in de regel aardige mensen uit andere landen. Airbnb-toeristen zijn in de regel gewenste toeristen die voor cultuur en natuur komen, en niet voor plat amusement.

Duidelijkheid voor verhuurder, vakantieganger en buurtbewoner

Een woning is om in te wonen, niet om aan te verdienen. Daarom is het logisch om Airbnb-verhuur in elk geval aan een maximale periode te binden. Voor Hilversum lijkt ons anderhalve maand (zes weken) een redelijke termijn, die eigenaren/bewoners genoeg ruimte biedt om hun woning tijdens een eigen verblijf elders aan toeristen te verhuren.

Wie een hotel wil beginnen, moet flink investeren en moet zich aan tal van regels houden, bijvoorbeeld op het gebied van hygiëne en brandveiligheid. Een hotel moet bovendien volgens het bestemmings- of omgevingsplan op de gewenste plek zijn toegestaan. Dat voorkomt dat je als buurtbewoner voor verrassingen komt te staan. Ook wie een legale bed & breakfast begint, investeert doorgaans en maakt serieus werk van zijn hobby. Regels voor Airbnb-verhuur zijn dus niet zo vreemd, al is het maar om oneerlijke concurrentie tegen te gaan.

Een vanzelfsprekende eis voor deze vorm van incidentele vakantieverhuur is dat de te verhuren woning daadwerkelijk het woonadres is zijn de verhuurder. De verhuurder, onder wiens naam de verhuur plaats vindt en die ook voor toeristenbelasting zal worden aangeslagen, staat bij de gemeente op het verhuurde adres ingeschreven als hoofdbewoner. Een verhuurder kan dus nooit meer dan één adres aanbieden.

Ook als het de eigen woning betreft, heb je als verhuurder met anderen rekening te houden. Directe buren hebben er recht op te weten wie er naast hen woont en bij ze terecht kunnen voor klachten, en als de Vereniging van Eigenaren (VVE) van bijvoorbeeld een appartementencomplex heeft besloten dat vakantieverhuur niet mag, dan houdt het sowieso op.

Vakantieverhuur in een huurwoning is nog minder vanzelfsprekend. Een huiseigenaar kan onderverhuur, ook tijdelijk in de vorm van vakantieverhuur, verbieden. Sociale huurwoningen kunnen al helemaal niet worden verhuurd; die zijn immers gesubsidieerd.

Handhaving via meldplicht

Regels voor vakantiehuur hebben natuurlijk alleen zin als ze ook worden gehandhaafd en dan helpt het wanneer de gemeente tenminste weet waar Airbnb-locaties zich bevinden. Om die reden en ook als service aan alle Hilversummers – zowel vakantieverhuurders als omwonenden – bepleiten wij een meldplicht voor alle vormen van (particuliere) vakantieverhuur, dus ook voor legale bed & breakfast (zie toelichting verderop). Dat kan heel laagdrempelig via een beveiligde website, waar buren ook kunnen controleren of een woning in hun straat aan toeristen wordt verhuurd en zo ja, voor hoe lang en waar ze met klachten terecht kunnen.

Waar hebben we het eigenlijk over…

…als we het over Airbnb-verhuur hebben? De naam van dit Amerikaanse bedrijf staat inmiddels voor ‘vakantieverhuur in het algemeen’, en dan vooral in negatieve betekenis. Dat is niet helemaal terecht. Daarom eerst even wat uitleg: buiten officiële hotels en pensions – die aan allerlei regels moeten voldoen – zijn er verschillende vormen van vakantieverblijf bij particulieren.

Airbnb-verhuur is de feitelijk incorrecte benaming voor de particuliere verhuur van complete woningen/appartementen als vakantieverblijf. Voordat Airbnb als bemiddelingsplatform opdook, kwam de verhuur van appartementen ook al voor maar moest je als toerist én als verhuurder de weg weten. De verdienste van Airbnb is vooral dat het de drempel naar appartementen-verhuur heeft verlaagd. Er zijn overigens veel meer platforms dan alleen Airbnb. Zo kunnen appartementen worden gehuurd via onder andere Wimdu.nl en Booking.com en diverse thematische verhuursites (bijvoorbeeld www.houseboatrental.amsterdam voor woonboten).

Via Airbnb kun je overigens ook een kamer bij iemand huren (in feite dus een vorm van bed & breakfast) of zelfs alleen een slaapplek (coachsurfing).

Een betere term dan Airbnb-verhuur is toeristische woningverhuur of kortweg vakantieverhuur, waarbij de tekst (context) duidelijk maakt dat het om woningen gaat en niet om bijvoorbeeld fietsverhuur. Essentieel aan vakantieverhuur is dat de woning een reguliere woning is, temidden van andere – normaal bewoonde – woningen. Het is in de regel geen speciaal daartoe gebouwde of ingerichte vakantiewoning. De verhuurder is in de regel ook geen exploitant maar een particulier – of doet zich zo voor.

In eerste instantie voor expats bedoeld

Short stay was een tijdlang de term in Amsterdam voor de gereguleerde verhuur van complete woningen aan expats en later ook – door een naïeve verruiming van de regels – aan toeristen. Soms wordt shortstay (al dan niet als één woord geschreven) nog steeds gebruikt om vakantieverhuur (Airbnb) mee aan te duiden. Sommige hotels/pensions hanteren de term verwarrend genoeg juist voor langere termijn-verhuur, ook wel als extended stay aangeduid, of – extra verwarrend – juist als long stay. In Amsterdam worden hotels ontwikkeld waar zakelijke gasten comfortabel langere tijd, van enkele weken tot enkele maanden, kunnen logeren. Een beroemd internationaal voorbeeld is het Chelsea Hotel in New York.

Legale particuliere vakantieverhuur, met of zonder ontbijt

Eén specifieke vorm van particuliere vakantieverhuur bestaat al heel lang en bleef tot voor kort buiten de discussie over Airbnb-verhuur: Bed & breakfast (B&B). Daarbij gaat het in principe om particulieren die een deel van het door henzelf bewoonde huis aan toeristen verhuren. Gemeenten staan dit in de regel toe, zonder dat daar een vergunning voor nodig is. Voorwaarde is doorgaans dat het verhuurde gedeelte nooit meer dan 40 procent van het totale (woon)oppervlak van de woning beslaat. B&B’s zijn veelal speciaal voor verhuur ingerichte kamers, vaak met aparte badkamer.

De voordelen van B&B boven toeristische woningverhuur spreken voor zich: er is in beginsel altijd toezicht en dus minder kans op overlast, het is kleinschalig met nauwelijks of geen invloed op de directe woonomgeving en er is geen sprake van woningonttrekking. Overigens kan wel worden betoogd dat B&B gewone kamerverhuur verdringt en dus nadelig uitpakt voor vooral jongeren en mensen die tijdelijk een onderkomen nodig hebben, bij een hospita – zoals dat vroeger heette.

Amsterdam sloeg recent alarm omdat in de hoofdstad nu ook B&B uit de hand loopt. Het lijkt hier echter vooral te gaan om Airbnb-verhuurders (woningverhuurders) die zich als B&B voordoen.

Vakantiewoningen

De wet kent ook nog het begrip vakantie- of recreatiewoning. Dat is een huisje, bungalow, stacaravan of ander woonobject met voldoende faciliteiten voor in elk geval tijdelijk zelfstandige bewoning. Vaak staat dit soort recreatiewoningen bij elkaar op een vakantiepark en wordt door ondernemers en ketens als Landal geëxploiteerd. Ook particuliere vakantiewoningen komen voor, soms gewoon bij iemand in de achtertuin. Regels hiervoor verschillen per gemeente. Vakantie- of recreatiewoningen verstoren hoe dan ook niet de gewone woningmarkt en leiden zelden tot overlast.

Ten slotte zijn er tal van goedkope, niet-commerciële en zelfs gratis mogelijkheden van overnachten. Van campings tot jeugdhotels en van vakantie-woningruil (je Hilversumse villa voor een appartement aan de Champs Elysees, waarom niet?) tot logeren bij oom of tante. Als je dat laatste bij een vreemde doet en online regelt, spreken we ook wel van coachsurfing. Logeren – met gesloten portemonnee – blijft natuurlijk altijd toegestaan. En voor niet-toeristische kamerverhuur (hospita), huisbewaring (tijdelijk je huurwoning aan iemand anders verhuren omdat je bijvoorbeeld vanwege werk een tijdlang in het buitenland woont) en tijdelijk verhuur wegens leegstand/verkoop gelden ook andere regels.

Collage boven dit artikel: stukken uit De Gooi- en Eemlander en De Gooi- en Eenbode

 

 

Geef het door

Be the first to comment on "Regel vakantieverhuur voor het te laat is"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*


Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.