Geen pianoligging Nieuwe Vaart

Bootbewoners en andere Eilanders verzetten zich tegen verplaatsing schepen Nieuwe Vaart. De PvdA-fractie in het centrum staat ook kritisch tegenover al te ambitieuze plannen van het stadsdeel. Zo hoeven woonboten van ons niet in pianoligging, laat staan dat er schepen moeten vertrekken.

De Katten-/Witten-/Oostenburgergracht staat bij veel Amsterdammers bekend als de Eilandenboulevard, de ‘stadssnelweg’ tussen het Scheepvaartmuseum en de molen. Ik woonde er eind jaren zeventig en weet nog goed hoe ik elk ochtend om zes uur wakker werd van het zware vrachtverkeer. Met de aanleg van de ringweg en de Piet Heintunnel is de verkeerssituatie op de Eilandenboulevard verbeterd. Nu ook de Czaar Peterbuurt is opgeknapt en nieuwbouwwijk Funenpark af is, is de tijd rijp voor herinrichting van de Eilandenboulevard. De straat mag wel wat vriendelijker voor fietsers en voetgangers en wat minder rommelig. Het stadsdeel heeft daar plannen voor ontwikkeld. Tot zover het goede nieuws.

De Eilandenboulevard scheidt de oostelijke eilanden van de Nieuwe Vaart. Niet alleen door het autoverkeer maar ook vanwege ‘verrommeling’ van de oever. Op sommige plaatsen kun je het water nauwelijks zien. In de loop der tijd zijn er bovendien nogal grote woonarken geplaatst. Zouden we de Nieuwe Vaart met zijn bijzondere industriële geschiedenis en zijn monumentale Kromhout-werf opnieuw mogen inrichten, dan zouden sommige van die arken daar waarschijnlijk niet meer worden toegestaan. Maar ze liggen er en er wonen mensen, soms al vele decennia. Het stadsdeel heeft ideeën voor een andere inrichting: pianoligging in plaats van ligging in de lengte. Niet zo’n goed idee.

Waarom eigenlijk pianoligging? Dat betekent dat woonboten dwars op de kant komen te liggen, zij aan zij. Dat geeft extra ruimte, in de visie van het stadsdeel nodig om ook de Nieuwe Vaart nieuw leven in te blazen. Zo voorzien de plannen in een brede watertrap voor de Oosterkerk, waar dan ook rondvaartboten moeten kunnen afmeren. Ook wil het stadsdeel de Oesjesduiker verbreden, het antieke sluisje tussen de Nieuwe Vaart en de Wittenburgervaart. En ook het Scheepvaartmuseum heeft ambities. Aan het begin van de Nieuwe Vaart zou een tallship moeten komen te liggen.

Doel van dit alles: meer toerisme richting Oostelijke Eilanden en deze toch enigszins gesloten buurt aantrekkelijker maken voor Amsterdammers én de buurt zelf. De PvdA kan zich wel in deze doelstellingen vinden, al zijn we zeker niet blind voor de minder leuke kanten van toerisme. Belangrijker is dat het doel de middelen niet mag heiligen.

Pianoligging is een slecht idee, mede vanwege de omvang van sommige arken. De nieuwe vaart zal goeddeels aan het zicht worden onttrokken, juist waar hij het mooist te zien is, namelijk vanaf de bruggen. Schepen haaks op de kant geven ook een heel andere sfeer, meer die van een ‘woonbotendorp’ zoals in Noord en bij het IJsbaanpad. Dat past niet bij het (historische) karakter van de vaart, met zijn fraaie Kromhoutwerf en levendige Koning William-werf. Gelukkig zijn die werven er nog, als laatste levende bewijs dat dit ooit industrieel gebied was. De herinrichtingsplannen van het stadsdeel lijken die geschiedenis liefst te vergeten, met een strakke inrichting van het talud (basalt-muurtjes) en dat is een gemiste kans. Ja, de Oosterkerk is mooi maar die heeft geen brede watertrap nodig. Lag die er ooit in vroeger tijden? Nee. Versterking van dit ‘centrum’ van de Eilanden door een verbinding met het water te maken kan al met een pleinachtige inrichting van de straat voor de kerk en eventueel een meer bescheiden verbinding (‘trap’) met de sluiskom. Dan hoeven er geen woonboten weg en is pianoligging niet nodig.

Er zijn meer argumenten tegen pianoligging aan te voeren: de doorvaart wordt een stuk smaller, met straks dezelfde congestie als op de grachten. Ook de Nieuwe Vaart is ‘s zomers druk bevaren. Het zal er extra krap worden als er ook nog grote schepen voor de werf liggen te wachten, of er een roeiwedstrijd wordt gehouden.

Tenslotte, er is iets merkwaardigs aan het voorstel voor pianoligging. Volgens het Waterschap en Waternet moet de doorstroming in de vaart zoveel mogelijk vrij blijven, vanwege de boezemfunctie van de Nieuwe Vaart. Dan is het vreemd om schepen dwars op de stroom te leggen. Ik zeg dit met enig voorbehoud, want ik ben niet deskundig op het gebied van waterbeheer.

Tot zover de vaart. Over de inrichting van het talud kunnen we het snel eens worden, in elk geval met de bewoners. Ook die willen de boel graag opknappen en ook hun steentje aan het onderhoud blijven bijdragen. In deze tijden van bezuiniging en de roep (ook in de deelraad) om meer bewonersparticipatie kan de raad zo’n aanbod moeilijk naast zich neerleggen. Dan moet de herinrichting wel in goede samenspraak met bewoners plaatsvinden.

Herinrichting van de Eilandenboulevard zelf betekent minder parkeerplaatsen. Ik heb daar geen moeite mee, zolang vaststaat dat er voldoende parkeerplek voor de buurt overblijft, de winkels (met name de doe-het-zelfzaak) goed bereikbaar blijven (ook laden en lossen) en er plekken voor gehandicapten terugkomen, met wellicht ook enkele vakken voor elektrische deelauto’s. Oh ja, er moet natuurlijk aan beide zijden een fietspad komen.

Naschrift: De PvdA-fractie onderschrijft bovenstaand standpunt, met uitzondering van het fietspad. De fractie vindt een fietspad in twee richtingen aan de gevelzijde voldoende en wil de wandelpromenade aan de waterkant zo breed mogelijk houden. Persoonlijk blijf ik van mening dat een fietspad aan weerszijde verstandig is, ook om al teveel drukte aan de gevelzijde te voorkomen. Op een fietspad rijden immers ook snorfietsen (brommers). Verder kwam uit de fractiebespreking naar voren dat we alle bomen liefst willen behouden en het Kattenburgerplein niet willen verkleinen t.b.v. een rotonde of een meer noordelijk gelegen kruising. We denken ook aan de nachtrust van de studenten die aan het plein wonen.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>